دانشنامه دخانیات ایران:ورودی کاربران

از دانشنامه دخانیات ایران
پرش به: ناوبری، جستجو

علف هرز و مدیریت آن در گیاه زراعی توتون

احمد رهبری (محقق علف های هرز مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش)

علف هرز گیاهی است سخت جان که برخلاف میل بشر رویده و خود را با طبیعت دستکاری شده سازگار نموده است.اگرچه در سطح جهان بیش از هفت هزار گونه گیاهی به عنوان علف هرز نام برده شدند اما تنها 250 گونه مسئله ساز بوده و به عنوان علف هرز مطرح هستند و تنها حدود یک درصد از فلور جهان را شامل می شوند. بطوریکه 70 درصد از آنها به 12 خانواده گیاهی تعلق دارند و تقریباً 40 درصد از آنها در دو خانواده گندمیان و مرکبان جای دارند.

مزرعه توتون آلوده به علف های هرز
علف های هرز تابستانه مزارع توتون مازندران و گلستان

با اينکه آمار دقيقي از ميزان خسارت حاصل از علف‌هاي‌‌هرز در مزارع توتون و تنباکو در سطح کشور در دست نيست. ولي مسلم است که در مرحلۀ داشت اين زراعت، يکي از مهمترين عوامل افزايش هزينه توليد و کاهش کميت و حتي کيفيت محصول توتون، وجود علف‌هاي‌‌هرز مي‌باشد. علف‌هاي‌‌هرز ضمن ميزبانی براي برخي از آفات و بيماري‌ها، مي‌توانند در شيوع اين عوامل نقش بسزايي داشته و به علت مقاومت نسبي طبيعي در هر شرايط رشد نموده و بالاترين تعداد بذر با طول عمر زياد توليد و به سرعت در مناطق مختلف پراکنده شوند. در مجموع بسته به تراکم علف‌هرز، نوع علف‌هرز، نوع توتون، نوع خاک و نحوه کاشت بين 30 تا 80 درصد از محصول توتون در اثر تداخل علفهای هرز کاسته مي‌شود (موسوی 1380). در پژوهشی تداخل علف‌های‌هرز در طول فصل رشد موجب کاهش شدید وزن سبز، درآمد ناخالص در هکتار و محتوای نیکوتین توتون به ترتیب به مقدار 64، 75 و 50 درصد گردید (شیمی و همکاران، 1386). براي کم کردن حجم انبوه علف‌هاي‌‌هرز معمولاً در مرحله داشت توتون، دو تا سه‌بار عمل وجين‌دستي انجام مي‌گيرد که با توجه به بالا بودن نرخ کارگر، هزينه توليد افزایش می‌یابد. بدين منظور امروزه مي‌توان با کاربرد صحيح علف‎کش‌هاي متنوع و انتخابي توليد محصول را اقتصادي نمود (مویدزاده و جعفرزاده 1375؛ Paunescu et al. 2002). بمنظور تهیه نشاهای سالم و قوی، لازم است گیاهچه‌های توتون در شرایط مطلوب رشدی قرار داده شوند. لذا کنترل عوامل بازدارنده رشد همچون علف‌های هرز از اصول خزانه‌گیری است. به این منظور استفاده از سمم تدخینی واپام در کنار سایر روش‌های کنترل راهگشا بوده و علاوه بر کاهش آفات و بیماری‌ها، موجب کاهش هزینه‌های تولید می‌گردد.

نشریه کنترل علف های هرز خزانه توتون1
نشریه کنترل علف های هرز خزانه توتون2

حاصل تحقیقات بر روی کنترل علف‌های هرز مزارع توتون، معرفی علف‌کش‌های ای‌پی‌تی‌سی و تریفلورالین جهت کاربرد به صورت پیش‌کاشتی مخلوط با خاک و کاربرد پس‌رویشی باریک‌ برگ‌کش‌های سیکلوکسیدیم و هالوکسی‌فوپ بوده است (نشریه ترویجی شرکت دخانیات). بطوریکه کاربرد پيش‌کاشتي علف‎کش اي‎پي‎تي‎سي در کنترل اويارسلام، علف‌هرز مهم مزارع توتون، تاثير بهتري نسبت به ساير تيمارها داشته است. ولي کاربرد پيش‌کاشتي علف‎کش‌های پنديمتالين و تريفلورالين در کنترل پهن‌برگ‌ها بر اي‎پي‎تي‎سي برتری داشت (ابطالی و گمین چی 1376, شیمی و همکاران، 1386).

نشریه کنترل علف های هرز مزرعه توتون1
نشریه کنترل علف های هرز مزرعه توتون2

همچنین در مطالعه دیگری نشان داده شد که علف‎کش‎هاي دو‌منظوره پنديمتالين، تريفلورالين و آلاکلر با کاهش بيشتر تراکم و بيومس علف‎هاي‌هرز موجب افزايش2 تا 14/2 برابری عملکرد برگ سبز و افزايش 7/2 تا 9/2 برابری درآمد ناخالص در هکتار توتون در مقايسه با شاهد تداخل کامل علف‎هرز طی فصل رشد شدند و از ميان تيمارهای باريک‌برگ‎کش، سيکلوکسيديم از کارايي بهتری نسبت به علف‎کش هالوکسي‎فوپ-‎آر‎-متيل برخوردار بود (شیمی و همکاران، 1386). در پژوهش انجام شده بر روی مخلوط علف‌کش‌های تريفلورالين 1 لیتر به همراه ای‌پی‌تی‌سی 5 لیتر در هکتار، تریفلورالین 1 لیتر به همراه سیکلوات (امولسیون 7/72 درصد) 5 لیتر در هکتار، پندیمتالین 2 به همراه ای‌پی‌تی‌سی 3 لیتر در هکتار و پندیمتالین 2 به همراه سیکلوات 3 لیتر در هکتار مشخص شد که تمامی مخلوط‌های علف‌کشی بکار رفته در این آزمایش در شرایط اقلیمی و ادافیکی تیرتاش کارآیی یکسان در کنترل علف‌های هرز و افزایش عملکرد داشتند. بطوریکه در مقایسه با شاهد عدم کنترل، مخلوط علف‌کش‌ها موجب کاهش 82 درصدی تراکم علف‌های هرز گردیدند (رهبری و همکاران، 1391).



رهبری، ا. 1386. خسارت مواد شیمیایی بر گیاه توتون (ترجمه).نشریه مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش.

موسوی, م. ر. 1380. مدیریت تلفیقی علف های هرز (اصول و روش ها). نشر میعاد تهران.

شیمی, پ., رهبری, ا., خاطری, ه., مقدم, ز. ش. and زاده, ن. م. 1386. بررسی کارایی علف‌کش‌ها در کنترل علف‌های‌ هرز مزارع توتون. کارنامۀ پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش 1386: 186-214.

مویدزاده, ن. و جعفرزاده, ن. 1375. طرح مقایسه کارآیی چند علف کش در مزارع توتون. کارنامه پژوهشی دخانیات ارومیه: 36-42.

ابطالی, ی. و گمین چی, ا. 1376. مقایسه کارآیی چند علف کش در مزارع توتون. کارنامه پژوهشی دخانیات تیرتاش: 142-160.

رهبری, ا., علیزادگان, م., نجفی, م., رستم, س. م., مقدم, ز. ا. ش. and شیمی, پ. 1391. بررسی کارآیی اختلاط علف کش های پیش از کاشت در مزارع توتون. کارنامه پژوهشی دخانیات تیرتاش: 169-179.

Paunescu, A. D., Stanescu, V., Paunescu, M. and Udrescu, E. 2002. Aspects of the chemical control of weeds in tobacco fields in romania. CORESTA Congress, New Orleans, 2002, Agro-Phyto Groups, abstr. APPOST13.

ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
جعبه‌ابزار